Olej kokosowy stosowany jest w tropikach od tysięcy lat. I nareszcie przykuwa uwagę, na którą w pełni zasługuje. Pod koniec XX wieku odsądzono go od czci i wiary z powodu zawartości tłuszczów nasyconych.

Na szczęście dzięki licznym i dowiedzionym walorom zdrowotnym ta negatywna opinia stopniowo ustępuje. A coraz to nowe zalety oleju kokosowego wychodzą na światło dzienne. Olej kokosowy występuje w 2 odmianach: rafinowanej i nierafinowanej. Obie formy oleju kokosowego mają swoje zalety i wady.

Rafinowany olej kokosowy

Rafinowany olej kokosowy jest w procesie produkcji wybielany i pozbawiany zapachu. Olej pozyskiwany jest z suszonego miąższu nazywanego koprą. Olej kokosowy uzyskiwany z kopry musi zostać oczyszczony wybielaczem, ponieważ podczas suszenia kopra ulega zanieczyszczeniu. Następnie olej poddawany jest działaniu wysokiej temperatury. Proces ten ma pozbawić go charakterystycznego zapachu i smaku. Aby przedłużyć termin przydatności oleju kokosowego, dodaje się do niego wodorotlenek sodu.

W celu uzyskania jak największej ilości oleju z miąższu koksa niektórzy producenci stosują specjalne rozpuszczalniki chemiczne. Czasami poddają olej częściowej hydrogenacji (utwardzeniu), co oznacza, że zawiera on tłuszcze trans. Strona Poznaj się na tłuszczach przestrzega przed konsumpcją tłuszczy trans, bowiem podnoszą one poziom złego cholesterolu, obniżając jednocześnie poziom tego dobrego.

Olej kokosowy nierafinowany

Olej kokosowy nierafinowany często określa się mianem „virgin” albo „czystego”. Jest to olej kokosowy pozyskiwany ze świeżego miąższu kokosa (nie suszonego). Miąższ ze świeżego kokosa poddawany jest jednemu z dwóch procesów: jest mielony na mokro albo poddawany szybkiemu suszeniu. Szybkie suszenie to najpopularniejsza metoda, dzięki której olej wyciskany jest mechanicznie z błyskawicznie wysuszonego miąższu.

Natomiast mielenie na mokro to proces, w którym ze świeżego miąższu wyciska się mleko kokosowe, a następnie mleko zagotowuje się, poddaje fermentacji albo też pozyskuje się olej z mleka przy użyciu centryfugi lub enzymów.

Z uwagi na tempo tego procesu otrzymany olej nie wymaga substancji wybielających ani żadnych dodatków. Nie poddaje się go również działaniu wysokich temperatur, jak ma to miejsce w przypadku oleju rafinowanego.

Olej nierafinowany zachowuje specyficzny smak i charakterystyczny aromat orzecha kokosowego.

Wartości odżywcze

Olej kokosowy składa się ze średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych (tzw. kwas laurynowy). Doktor Mary Enig, zajmująca się badaniem substancji odżywczych, podkreśla, że spożywanie kwasu laurynowego przynosi wiele korzyści (ma on działanie antywirusowe, przeciwbakteryjne, przeciwnowotworowe oraz immunostymulujące).

Zarówno rafinowany, jak i nierafinowany olej kokosowy zawierają taką samą ilość tego cennego kwasu tłuszczowego. Olej nierafinowany jest znacznie bogatszy w substancje odżywcze. Na przykład polifenole, które działają podobnie jak antyoksydanty, ulegają zniszczeniu w procesie wybielania i ogrzewania oleju kokosowego. Dlatego polifenoli będzie znacznie więcej w oleju nierafinowanym.

Kiedy należy kupić rafinowany, a kiedy nierafinowany olej kokosowy?

Nierafinowany olej kokosowy wybierzmy wtedy, gdy chcemy mieć pełny aromat i większość substancji odżywczych.  Natomiast rafinowany kupujmy wówczas, gdy będziemy wykorzystywać go w wysokich temperaturach, na przykład podczas smażenia.

Punkt dymienia oleju rafinowanego wynosi 204ºC, natomiast w przypadku oleju nierafinowanego punkt dymienia oscyluje na poziomie 170ºC. Jest to temperatura, w której dany olej traci wszelkie wartości odżywcze.

Jeżeli chcemy, aby olej rafinowany miał jak najwięcej walorów zdrowotnych, szukajmy takiego, który ma w sobie jak najmniejszy udział dodatkowych substancji chemicznych i takiego, który nie został poddany procesowi częściowej hydrogenacji (uwodornieniu).